Ais yang mencair mendedahkan pas era Viking yang hilang dan artifak purba di Norway

Ais yang mencair mendedahkan pas era Viking yang hilang dan artifak purba di Norway 1
Bit kayu untuk anak kambing dan kambing untuk mengelakkan mereka menyusu ibu mereka, kerana susu diproses untuk kegunaan manusia. Ia ditemui di kawasan pas di Lendbreen di Norway dan diperbuat daripada juniper. Bit sedemikian digunakan secara tempatan sehingga tahun 1930-an, tetapi spesimen ini bertarikh radiokarbon pada abad ke-11 Masihi © Espen Finstad

Pergunungan di barat laut Oslo adalah antara yang tertinggi di Eropah, dan ia dilitupi salji sepanjang tahun. Orang Norway merujuk kepada mereka sebagai Jotunheimen, yang diterjemahkan sebagai "rumah jötnar," atau gergasi mitologi Norse.

Ais yang mencair mendedahkan pas era Viking yang hilang dan artifak purba di Norway 2
Bit kayu untuk anak kambing dan kambing untuk mengelakkan mereka menyusu ibu mereka, kerana susu itu
diproses untuk kegunaan manusia. Ia ditemui di kawasan pas di Lendbreen di Norway dan diperbuat daripada juniper. Bit sedemikian digunakan secara tempatan sehingga tahun 1930-an, tetapi spesimen ini bertarikh radiokarbon pada abad ke-11 Masihi © Espen Finstad

Walau bagaimanapun, bertahun-tahun cuaca panas telah mencairkan sebahagian besar salji dan ais, mendedahkan laluan gunung yang dilalui manusia biasa selama lebih 1,000 tahun—dan kemudian ditinggalkan kira-kira 500 tahun yang lalu.

Ahli arkeologi yang menggali di sepanjang jalan altitud tinggi lama telah menemui beratus-ratus barang yang menunjukkan bahawa ia digunakan untuk merentasi banjaran gunung dari Zaman Besi Rom lewat hingga zaman pertengahan.

Tetapi ia tidak digunakan, mungkin kerana cuaca yang semakin buruk dan perubahan ekonomi—dengan yang terakhir mungkin disebabkan oleh wabak yang dahsyat pada pertengahan tahun 1300-an.

Penyelidik berkata pas itu, yang melintasi tompok ais Lendbreen berhampiran perkampungan alpine Lom, pernah menjadi laluan cuaca sejuk untuk petani, pemburu, pengembara dan pedagang. Ia digunakan terutamanya pada akhir musim sejuk dan awal musim panas, apabila beberapa kaki salji menutupi rupa bumi yang kasar.

Ais yang mencair mendedahkan pas era Viking yang hilang dan artifak purba di Norway 3
Kemungkinan stylus diperbuat daripada kayu birch. Ia ditemui di kawasan laluan Lendbreen dan bertarikh radiokarbon kira-kira 1100 AD. © Espen Finstad

Beberapa jalan moden melalui lembah gunung bersebelahan, tetapi laluan musim sejuk di Lendbreen telah dilupakan. Laluan sejauh empat batu, yang mencapai ketinggian lebih daripada 6,000 kaki, kini hanya ditandakan dengan cairn purba, timbunan tanduk dan tulang rusa, dan asas tempat perlindungan batu.

Artifak yang ditemui pada tahun 2011 membawa kepada penemuan semula laluan yang hilang, dan penyelidikan yang diterbitkan pada hari Rabu dalam Antikuiti memperincikan arkeologi uniknya.

Bertahun-tahun menyisir ais dan salji pas telah menemui lebih daripada 800 artifak, termasuk kasut, kepingan tali, bahagian ski kayu purba, anak panah, pisau, ladam kuda, tulang kuda dan tongkat berjalan yang patah dengan tulisan runic yang dikatakan boleh dikatakan. “Milik Joar”—nama Nordic. "Pengembara kehilangan atau membuang pelbagai jenis objek, jadi anda tidak akan tahu apa yang akan anda temui," kata ahli arkeologi Lars Pilø, pengarah bersama Rahsia Program Arkeologi Glasier Ais, kerjasama antara Majlis Daerah Innlandet Norway dan Muzium Sejarah Budaya Universiti Oslo. Beberapa barang ini, seperti sarung tangan Viking dan sisa kereta luncur kuno, tidak ditemui di tempat lain.

Ramai daripada mereka kelihatan seolah-olah mereka sesat hanya sebentar tadi. "Ais glasier berfungsi seperti mesin masa, memelihara objek selama berabad-abad atau beribu tahun," kata Pilø. Barang-barang ini termasuk pakaian tertua Norway: tunik bulu yang dipelihara dengan sangat baik dibuat semasa Zaman Besi Rom lewat. "Saya terus tertanya-tanya apa yang berlaku kepada pemiliknya," tambah Pilø. "Adakah dia masih di dalam ais?"

Ais yang mencair mendedahkan pas era Viking yang hilang dan artifak purba di Norway 4
Kasut salji untuk kuda ditemui semasa kerja lapangan 2019 di Lendbreen. Ia belum lagi bertarikh radiokarbon. © Espen Finstad

Kira-kira 60 artifak telah bertarikh radiokarbon, menunjukkan pas Lendbreen digunakan secara meluas dari sekurang-kurangnya 300 AD. “Ia mungkin berfungsi sebagai kedua-dua arteri untuk perjalanan jarak jauh dan untuk perjalanan tempatan antara ladang kekal di lembah ke ladang musim panas yang lebih tinggi di gunung, di mana ternakan meragut untuk sebahagian daripada tahun, "kata ahli arkeologi Universiti Cambridge James Barrett, pengarang bersama penyelidikan.

Para penyelidik percaya bahawa trafik pejalan kaki dan kuda pek melalui pas memuncak kira-kira 1000 AD, semasa Zaman Viking, ketika mobiliti dan perdagangan berada di puncaknya di Eropah. Barangan gunung seperti bulu dan kulit rusa mungkin popular di kalangan pembeli jauh, manakala produk tenusu seperti mentega atau makanan musim sejuk untuk lembu mungkin telah ditukar untuk kegunaan tempatan.

Walau bagaimanapun, pas menjadi kurang popular pada abad-abad berikutnya, mungkin disebabkan oleh perubahan ekonomi dan alam sekitar. Zaman Ais Kecil adalah salah satu daripadanya, fasa penyejukan yang mungkin telah memburukkan lagi cuaca dan membawa lebih banyak salji pada awal 1300-an.

Faktor lain mungkin ialah Maut Hitam, wabak yang membunuh berpuluh juta orang pada pertengahan abad yang sama. “Pandemik ini telah mendatangkan korban yang besar kepada penduduk tempatan. Dan apabila kawasan itu akhirnya pulih, keadaan telah berubah, "kata Pilø. "Pas Lendbreen telah tidak digunakan dan dilupakan."

Ais yang mencair mendedahkan pas era Viking yang hilang dan artifak purba di Norway 5
Tinderbox ditemui di permukaan ais di Lendbreen semasa kerja lapangan 2019. Ia belum lagi bertarikh radiokarbon. © Espen Finstad

Ahli arkeologi glasier James Dixon dari Universiti New Mexico, yang tidak terlibat dalam penyelidikan baru, terkejut dengan bukti penggembalaan haiwan yang ditemui di pas Lendbreen, seperti penyepit kayu yang nampaknya digunakan untuk memegang makanan ternakan di atas kereta luncur atau gerabak. "Kebanyakan tapak tampalan ais mendokumenkan aktiviti memburu dan tidak mengandungi jenis artifak ini," katanya.

Objek pastoral seperti itu membayangkan hubungan antara kawasan alpine Norway dan seluruh Eropah utara semasa perubahan ekonomi dan ekologi, tambahnya.

Cuaca panas selama beberapa dekad baru-baru ini telah mendedahkan arkeologi tersembunyi di banyak kawasan pergunungan dan subkutub, dari Alps Eropah dan Greenland ke Andes Amerika Selatan. Barrett menyatakan hanya ada masa yang terhad sebelum artifak yang terdedah oleh ais yang cair mula reput dalam cahaya dan angin. "Pas Lendbreen mungkin kini telah mendedahkan kebanyakan penemuannya, tetapi tapak lain masih cair atau bahkan baru ditemui sekarang," katanya. "Cabarannya adalah untuk menyelamatkan semua arkeologi ini."

Artikel Sebelumnya
Projek arkeologi menemui permata berukir Rom berhampiran Tembok Hadrian 6

Projek arkeologi menemui permata berukir Rom berhampiran Tembok Hadrian

Artikel Seterusnya
Bukti saintifik pertama yang kukuh bahawa Viking membawa haiwan ke Britain 7

Bukti saintifik pertama yang kukuh bahawa Viking membawa haiwan ke Britain